ذبيح الله صفا

1581

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

در شمار اين گونه كتابها مىتوان اعجاز مصطفوى را ذكر كرد . اين كتاب تأليف مير محمد صالح كشفى از اعقاب شاه نعمة الله ولى است . دربارهء پدر و خاندان او پيش ازين « 1 » بتفصيل سخن گفته و از همين مير محمد صالح صاحب مناقب‌نامهء مرتضوى نيز در آنجا ياد كرده‌ام « 2 » . وى تأليف كتاب اعجاز مصطفوى را بعد از مناقب‌نامهء مرتضوى آغاز نمود ولى عمرش باتمام آن وفا نكرد تا آنكه يك قرن بعد بوسيلهء يكى از مؤلفان همين خاندان يعنى مير عبد الله بن مير هاشم متخلص به واصفى بسال 1157 تكميل شد . مطالب اعجاز مصطفوى بدين شرحست : مقدمهء مير عبد الله بشعر ؛ خلقت پيامبر و زندگانيش بشعر ؛ تفسير و توضيحى بنثر در باب نظريهء توحيد نزد صوفيان ؛ تاريخ جنگهاى پيامبر از بدر ( سال دوم هجرت ) تا حنين ( سال هشتم هجرت ) بشعر ؛ معجزات پيامبر و على ( ع ) بنثر ؛ آخرين سفر حج و رحلت پيامبر ؛ خلافت ابو بكر ، عثمان و على بنثر ؛ ذكر منقبت فاطمهء زهرا و على و حسن و حسين ( ع ) و باقى دوازده امام بنثر و نظم « 3 » . كتاب درّ المجالس در 33 فصل در ذكر فضائل و مكارم و بيان حال پيامبران تا خاتم النبيين و على بن ابى طالب و بعضى ديگر از بزرگان اسلام و عده‌يى از مشايخ مانند حسن بصرى و سفيان ثورى و ابراهيم ادهم تا ابو سعيد ابو الخير ، از سيف الظفر نوبهارى ( سيف الدين ظفر نوبهارى يا بيهارى ) . ازين كتاب نسخه‌هايى در كتابخانها پراگنده است « 4 » . اين كتاب را سلم الانبيا هم ناميده‌اند « 5 » و مقصود از تأليف آن بيشتر ارشاد سالكان راه تصوف بوده است . پيش ازين « 6 » دربارهء ژروم گزاويه و آثار او دربارهء مسيحيت ، و نيز راجع

--> ( 1 ) - همين كتاب ص 1310 - 1314 . ( 2 ) - ايضا ص 1312 . ( 3 ) - بنگريد بفهرست ريو ، ص 153 - 154 ( نسخهء 7088 . Add ) ( 4 ) - فهرست كتابخانهء ديوان هند ، ج 1 س 1045 - 1047 . ( 5 ) - ايضا همانجا . ( 6 ) - همين جلد ، ص 275 - 276 .